Литературон-аивадон æмæ æхсæнадон-политикон æрвылмæйон журнал

ТÆФÆРФÆС

ДАУЫРАТЫ-СЛАНТЫ ЗОЯ (ДАУРÆ)

Йæ цардæй ахицæн поэт, публицист, æхсæнадон архайæг, режиссер УФ-йы театралон архайджыты цæдисы уæнг, РЦИ-Аланийы культурæйы сгуыхт кусæг Дауыраты Зоя.

Зоя райгуырд Хъобаны. Каст фæцис Оспедучилище. Уый фæстæ та Мæскуыйы Щукины номыл театралон училищейы ирон студи. Уыд Ирон театры артист. Фæлæ йæ зæрдæйæн хæстæгдæр уыд режиссеры куыст. Афтæмæй фондз азы бакуыста сывæллæтты æмæ рæзгæ фæлтæры театр «Саби»-йы режиссерæй.

1978 азы Даурæ ахуыр кæнынмæ бацыд Мæскуыйы театралон аивады институты режиссеры дæссныйады хайадмæ. Практикæ кодта «Союзмультфильм»-ы. Ирыстонмæ куы æрыздæхт, уæд йæ бæллиц уыд сывæллæттæн мультипликацион кононывтæ исын. Фæлæ уымæн уавæртæ нæ уыд æмæ кусын райдыдта Цæгат Ирыстоны телеуынынады режиссерæй, уый фæстæ та сæйраг режиссерæй. Бакуыста дзы 23 азы. Уый фæстæ Зоя фæсивæды æмæ хистæр кары минæвæртты лæвар ирон æвзагыл дзурын ахуыр кодта æхсæнад «Хæзнадон»-ы цур æнтыстджынæй цы ирон æвзаджы скъола куыста, уым. Афтæмæй йæ фæрцы бирæтæ æдæрсгæйæ сахуыр сты иронау дзурын. Парахат кодта ирон аивад, литературæ æмæ традицитæ.

Ирон литературæмæ Даурæ бакъахдзæф кодта къорд азы йыл куы цыд, йæ æрдзон курдиат йæ тæмæны куы бацыд, уæд. Джиппы уагъдæй йын рацыдысты чингуытæ: «Курдиатгур», «Сæдæйысæр», «Азæлд», «Фæрдыг», «Дуджы улæфт».

Даурæ Ирыстонæн бирæ хæрзты бацыд. Удуæлдайæ лæггад кодта кæстæр фæсивæдæн. Цы бирæ æмдзæвгæтæ æмæ сын радзырдтæ ныффыста, уыдон уайтагъд ссардтой фæндаг сывæллæтты зæрдæтæм æмæ сæ зæрдиагæй ахуыр кодтой. Йæ чингуытæ: «Мæ къонатæн, мæ хуртæн», «Мæ чысыл хуртæн», «Иуæй фондзмæ уал нымайæм», «Мæргъты паддзах», «Æз æмæ ды», «Æрдхæрдтæ» та хъуамæ уой алы хæдзары дæр æмæ сæ кæсой кæстæртæ.

Йе ’мдзæвгæтæ, радзырдтæ, очерктæ мыхуыры цыдысты республикæйы газеттæ æмæ журналты. Нæ социалон тыхстаг фарстытыл та дзырдта ныфсджынæй æмæ æргомæй.

Фæзминаг æгъдауджын ирон сылгоймаг, не ’нувыд журналкæсæг, нæ хæлар, ирон дзырдæн æмæ кулурæйæн бирæ хæрзты бацæуæг Дауыраты Зоя не ’хсæн кæй нал ис, уцы æвиргхъау цауыл фæрыст алы ирон лæджы зæрдæ дæр.

Ирыстонæн цы бирæ лæггæдты бацыд, уыдон рох никуы уыдзысты.

«Мах дуг»-ы кусджытæ

АНОНС ВСЕРОССИЙСКОЙ АКЦИИ РДШ

«ПОДАРИ КНИГУ»

14 февраля во Владикавказе в Международный день дарения книг активисты Регионального отделения «Российского движения школьников» по РСО-Алания организуют Всероссийскую акцию «Подари книгу».

Во время акции абсолютно каждый может подарить или обменяться книгой с любыми участниками мероприятия, которое состоится в Пушкинском сквере.
Активисты организации РДШ РСО-Алания готовят творческие номера с прочтениями любимых эпизодов произведений, а также стихотворений своих любимых поэтов.

Выставляйте фотографии с акции в социальные сети с #РДШ #РДШ15 #ПодариКнигу.

Дата, время, место: 14 февраля, 14:30, Пушкинский сквер (ул. Ленина, рядом с Дворцом Пионеров).

О Победе расскажут фотографии

В рамках реализации проекта «Дорога Памяти» ведется сбор фотографий и информации об участниках Великой Отечественной войны 1941–1945 годов у населения из семейных архивов для последующего использования в мозаичных картинах о войне и просмотра в историко-мемориальном комплексе Главного храма Вооруженных сил РФ.

В Северной Осетии прием фотографий осуществляется через пункты отбора на военную службу и районные военные комиссариаты. Достаточно знать фамилию, имя, отчество, год или точную дату рождения участника Великой Отечественной войны и иметь его фотографию.

Во Владикавказе пункт отбора на военную службу по контракту находится по адресу: ул. Титова, 5, контактный номер телефона +7(8672)76-83-75; военный комиссариат города Владикавказа находится по адресу: пр. Доватора, 18, контактный номер телефона +7 (8672) 52-93-06. Сбор фотографий и информации о фронтовиках ведется до 1 марта 2020 года.

«Дорога Памяти» – это грандиозный проект Центрального музея Вооруженных сил России к 75-летию Великой Победы. Он объединит десятки миллионов фотографий фронтовиков и работников оборонных предприятий, партизан и жителей блокадного Ленинграда, сотрудников учреждений культуры и военных корреспондентов, всех, кто самоотверженно сражался и трудился в годы Великой Отечественной войны.

М. ДЗАХОЕВ, газета «Северная Осетия».

Уæлахизы майдан – хæсты ветерантæн

Фыдыбæстæйы Стыр хæсты Уæлахизыл ацы аз æххæст кæны 75 азы. Уый фæдыл нæ бæстæйы Президент бафыста Указ, 2020 аз банымайын Уæлахизы æмæ Намысы азыл. Президенты уынаффæмæ гæсгæ ма рацыд майдан «Уæлахизы 75 азы» кадæн дæр.

Ацы майданæй хорзæхгонд цæуынц, Фыдыбæстæйы Стыр хæсты ветерантæ, уыцы уæззау азты Уæлахиз хæстæгдæр чи кодта уыцы архайджытæ, фашисттæ тыххæй уацары алы лагерты кæй дардтой, уыцы æнахъомтæ, Советон æфсады национ къордты фашистон лæгмарты ныхмæ чи тох кодта, ахæм æндæрбæстаг граждæнтæ.

Цæгат Ирыстоны хæсты ветеранты нымæц азæй-азмæ къаддæргæнгæ цæуы. Фæлæ, абон не ‘хсæн чи ис, уыдонмæ нæ бæстæйы æмæ республикæйы разамындырдыгæй хорз цæстдард цæуы.

Знон РЦИ-Аланийы Сæргълæууæг Битарты Вячеслав юбилейон майдан «Уæлахизы 75 азы»-йæ схорзæхджын кодта, хæсты цæхæры чи уыд, мæлæты цæстытæм комкоммæ чи каст æмæ удæгасæй чи баззад, уыцы ветеранты: Гулуты Хизиры, Василий Коротаевы, Валентинæ Майоровайы, Магкæты Исрафилы, Мамсыраты Исламы, Пагæты Алыксандры æмæ Арутюн Хачикяны.

Битары-фырт хæсты ветерантæй алкæмæ дæр комкоммæ бацыд æмæ сын райста сæ къухтæ. Уый фæстæ сын ракодта зæрдиаг арфæтæ:

– Нæ зынаргъ хистæртæ, ветерантæ! Нæ бæстæйы Президенты бардзырд æххæст кæнгæйæ, сæрыстыр дæн, сымахæй алкæмæн дæр хæрзиуæг кæй дæттын, уымæй. Уæвгæ, нæ царды стырдæр хæрзиуæг сымах фыдæбон уыд. Æгъатыр знаджы къæхты бынмæ не ‘руагътат нæ Райгуырæн бæстæ, уе ‘мбæлтты хæсты быдырты «таугæйæ», уæддæр Уæлахиз уæ къухы бафтыд, цавæр аргъæй, уый нæ алчидæр зоны. Сымах хæстæн радтат уæ æрыгон азтæ, уе ‘взонгад, уæ хъару æмæ тыхтæ, афтæмæй хæстæгдæр кодтат Уæлахиз. Хæсты фæстæ дæр уæ хъæдгæмттæй рыст уæнгтæн æнцойдзинад нæ радтат, фæлæ æнгом æрлæууыдыстут пырх бæстæ йæ къæхтыл слæууын кæнынмæ. Абон стут нæ буц хистæртæ, уæддæр уæ архайд Фыдыбæстæйы хорзæхæн нæ уадзут. Патриотон зондахастыл хъомыл кæнут фæзминаг кæстæрты, кæддæриддæр стут нæ фарсмæ бахъуаджы сахат, æмæ уын – бузныг. Махæй, республикæйы хицауадæй, уæ фæрныгадæн цы аразгæ у, ууыл архайдзыстæм æппæт гæнæнтæй дæр. Чи уæ цæмæй батыхса, табуафси, комкоммæ мæм-иу фæдзурут, – загъта Битарты Вячеслав.

Хæсты ветерантæн ма арфæтæ ракодта нæ республикæйы Ветеранты советы сæрдар Къаболаты Солтан дæр:
– Майы мæй Уæлахизы бон уæ хъуамæ алчидæр æфсæддон парадмæ саккаг кæна. Æнæ сымахæй бæрæгбон бæрæгбоны хуызæн нæ уыдзæн.

Юбилейон майдантæй уæлдай ма æппæт ветерантæн дæр радтой лæвæрттæ. Юбилейон майдан нæ республикæйы дарддæр лæвæрд цæудзæн хæсты ветерантæн æмæ, йæ категоримæ чи хауы, уыцы æппæт архайджытæн.

Саутæты Тамилæ, газет «Рæстдзинад».

Кусын райдыдта Зæрæмæджы ГЭС-ы 1 хай

4 февралы Цæгат Ирыстоны кусын райдыдта Зæрæмæджы ГЭС-ы 1 хай. Йæ хъомысмæ гæсгæ Цæгат Кавказы ахсы æртыккаг бынат, нæ республикæйы та у æппæты егъаудæр ГЭС.

Йæ гом кæныны кадджын мадзалы архайдтой УФ-йы Хицауады Сæрдары хæдивæг Юрий Борисов, УФ-йы энергетикæйы министр Александр Новак, РусГидройы генералон директор – правленийы сæрдар Николай Шульгинов æмæ Республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы Сæргълæууæг Битарты Вячеслав.

Цæгат Ирыстоны Зæрæмæджы ГЭС саразыны хъуыды фæзынд 1976 азы. Йæ саразынмæ дæр ын уæд бавнæлдтой, фæлæ, Советон паддзахад куы фехæлд, уæд бирæ къуылымпыдзинæдтæ баййæфта. Нал уыдис финансон фæрæзтæ куыстытæ дарддæр ахæццæ кæнынæн.

Зæрæмæджы ГЭС-ы 1 хай арæзт æрцыд æрыдоны доныл. Йæ хъомыс у 346 МВт, сахатмæ электрон тых дæтдзæн 842 млн кВт.

ГЭС-ы 1 хайы æвæрд æрцыд дыууæ гидроагрегаты, алкæмæн дæр дзы йæ хъомыс у 173 МВт.

Зæрæмæджы ГЭС Цæгат Ирыстоны зæххыл у æппæты егъаудæр инвестицион проект. Цæгат Кавказы та нымад у тæккæ стырдæр арæзтадон комплексыл. Техникон бæрæггæнæнтæм гæсгæ йын Уæрæсейы дæр æмбал нæй. Зæххы бын йæ дæргъ у 20 километрæй фылдæр. Уымæй уæлдай ма у Уæрæсейы æппæты бæрзонддæр донæфсæрæн бынат (619) æппæты стырдæр турбинæтимæ.

Зæрæмæджы ГЭС-æн йæ фадæттæ амонынц йæ хъомыс ивын, уымæ гæсгæ йæ бон уыдзæн республикæйы энергосистемæмæ фаг электрон тых дæттын.

РусГидройы генералон директор – правленийы сæрдар Николай Шульгинов куыд зæгъы, афтæмæй Зæрæмæджы ГЭС-ы 1 хай фæахъаз уыдзæн Цæгат Ирыстоны æмæ æппæт регионы энергетикæйæн, зынгæ фæбæрзонддæр уыдзæн йæ хъомыс.

Нæ республикæйы Сæргълæууæг арфæ ракодта бæрæгбоны уазджытæн æмæ, ГЭС-ы 1 хай саразыныл чидæриддæр бафыдæбон кодта, уыдонæн.

– Ацы ГЭС-ы ахадындзинад стыр у. Нæ республикæйы æмæ æппæт регионы дæр электрон тых фаг куы нæ уа, уæд хъомысджын экономикæ саразæн нæй. Алы инвестор дæр æрбацæуыны размæ базонгæ вæййы электрон ресурсты уавæримæ. Зæрæмæджы ГЭС-ы 1 хай нын дæтты ахæм фадат, æмæ нæ республикæйы экономикæ сифтонг кæндзæн хъæугæ электрон тыхæй. Уымæ гæсгæ нæ зæрдæ дардзыстæм Зæрæмæг-2 саразыныл дæр. Уый нын фадат ратдзæн республикæйы экономикæ электрон тыхæй 100 % онг сифтонг кæнынæн, – загъта Битарты Вячеслав.

Хъойбайты Галинæ, газет «Рæстдзинад».

Ирон чъириты æппæтуæрæсеон фестивалмæ…

Уæрæсейы цæрджыты ирон адæмы истори æмæ æгъдæуттимæ базонгæ кæнын, национ культурæйы хæзнатæн аккаг аргъ кæнын æмæ сæ хъахъхъæнынмæ зæрдиаг æргом здахын, туризмы райрæзтæн уæлæмхасæн фадæттæ аразын – ахæм ахсджиаг нысантæ лæууы Ирон чъиритæ æмæ цыхты æппæтуæрæсеон фестивалы организацион комитеты размæ.

Фестивалы оргкомитетæн цы фыццаг æмбырд уыд, уымæн разамынд лæвæрдта РЦИ-Аланийы Хицауады Сæрдары хæдивæг Иринæ Азимова. Фембæлды архайдтой республикон министрадтæ æмæ ведомствæты бæрнон кусджытæ, стæй Дзæуджыхъæуы бынæттон хиуынаффæйады администрацийы минæвæрттæ.

Куыд нысангонд цæуы, афтæмæй æппæтуæрæсеон фестивалы мадзæлтты иу хай цæудзæн Хетæгкаты Къостайы номыл Центрон фæлладуадзæн парчы. Уым Цæгат Ирыстоны цæрджытæ æмæ республикæйы уазджытæн фестивалы фыццаг бонты уыдзæн алыхуызон цымыдисаг акциты архайыны фадат – бæрнон министрадтæ æмæ ведомствæтæ сын бацæттæ кæндзысты концертон программæтæ, ирон чъиритæ кæнын æмæ цыхт ахсыны мастер-класстæ, национ спортивон хъæзтытæ, районты равдыст-презентацитæ…

Фестивалы кæронбæттæн сæйраг хай арæзт æрцæудзæн, Хъесайы-фырты уынджы цы фæлладуадзæн тæлм ис, уым. Сæрмагонд бынæтты бацайдагъ уыдзысты ирон чъириты дæсныты, бæгæныфыцджытæ æмæ цыхтахсджыты ерыстæ… Алы районтæ æмæ регионты минæвæрттæн фадат уыдзæн сæ арæхстдзинад равдисынæн. Кæй зæгъын æй хъæуы, фестивалы фæзты сæ куыст кæндзысты алыхуызон равдыстытæ, армукъатæ, æрмдæсныты æрмадзтæ… Фестивал сæ архайдæй барæсугъд кæндзысты сфæлдыстадон коллективтæ æмæ хицæн артисттæ.

– Фестивалы размæ цы вазыгджын нысантæ лæууы, уыдонæй иу у алы адæмтæ æмæ регионты минæвæртты кæрæдзимæ фенгомдæр кæнын. Уыцы æууæл хынцгæйæ, ахсджиаг у, цæмæй мадзалы уæрæх архайой республикæйы национ-культурон æхсæнадтæ æмæ уæрæсейаг регионты, стæй фæсарæнты ирон диаспорæты минæвæрттæ дæр, – оргкомитеты уæнгты хæстæ бæлвырд кæнгæйæ, загъта Иринæ Азимова.

Æмбырды архайджытæ æрдзырдтой фестивалы рагагъоммæйы программæйы уагæвæрдтыл.

РЦИ-Аланийы Сæргълæууæджы æмæ Хицауады пресс-службæ

Ацы аз журналы нымад æрцыд Нафи æмæ Шамилы азæй

ДЗЫРДЫ ФАРН:

«Мæнæн уыд царды иу бæрзонд Стъалы, ирон дзырды Куыр-далæгон – йæ ном».

«Куы цæрæм, – уæд чысыл æмæ дзæбæх, Куы  хауæм, – уæд стъалыйау бæрзондæй».

Instagram has returned invalid data.
Instagram
Instagram has returned invalid data.
Instagram has returned invalid data.

Редакцийы кусджытæ

Хетагкаты Оксана
сӕйраг редактор
Гусалты Барис
прозӕйы хайад
Касаты Батрадз
поэзийы хайад
Тъехты Тамерлан
критикӕйӕ хайад
Джусойты Нина
шеф-редактор
Багаты Марат
версткӕ
Previous
Next

ÆВЗАДЖЫ ТЫХХÆЙ:

"Кæд райсом фесæфдзæнис ме `взаг,
Уæд абон æз мæлæтмæ дæн цæттæ."

"Мах абон цы ирон æвзагæй дзурæм, уый Елхотæй дæлæмæ нæ, фæлæ уырдыгæй уæлæмæ нæ хъæуы."

Хъуыды кæнæн ис æрмæстдæр иу æвзагыл. Цалдæр æвзагæй талф-тулфæй куы дзурай, уæд дын сæ иу дæр хъуыды кæныны хотых не суыдзæн. Кусынæн дын гарз куы нæ уа, уæд куыст дæр нæй. Цалдæр æвзагыл хъуыды кæныныл куы архайай, уæд æппындæр хъуыды кæнын хъом нал уыдзынæ.

Мыдыбындз йæхи мыдыл куы атигъ кæна, раст уыйау уайы дæхи дæ мадæлон æвзагыл æнæрвæссонæй æвдисын дæр.

13-æм скъолайы сфæлдыстадон къорд "ТАЛАТÆ"

Закрыть меню