Литературон-аивадон æмæ æхсæнадон-политикон æрвылмæйон журнал

Menu
Menu
ЖУРНАЛ “МАХ ДУГ”-ЫЛ СÆХХÆСТ 80 АЗЫ

«МАХ ДУДЖЫ» ФÆНДÆГТÆ

   Иудадзыг чи цæуа, ахæм литературон оргæн саразыныл нæ разагъды лæгтæ архайдтой суанг æнусы райдайæны дæр. Фыццаг ирон журнал “Зонд” фæзынди 1907 азы. Уымæй æртæ азы фæстæдæр Коцойты Арсен рауагъта журнал “Æфсир” (1910). 1912 азы Бетъырбухы рацыд æртыккаг ирон журнал “Хуры тын” (йæ редактор – Брытъиаты Елбыздыхъо). Нæ литературæйы рæзтæн иуцасдæр фæахъаз журнал “Чырыстон цард” дæр (1911-1916, йæ редактор – Цомайты Харлампи). Æртынæм азты райдайæны дæр рацыди къорд ирон журналы: “Абон” (1932), “Литературæйы хъазуатон” (1932-1933), “Ног талатæ” (1933-1934). Фæлæ уыдонæн бирæ цæрæнбон нæ уыди – малусæгау иу æваст фæзындысты æмæ иу уайтæккæ æрбайсæфтысты.


“Мах дуджы” фыццаг редктор уыди Къосыраты Сæрмæт – нæ нацийы иузæрдион хъæбул, ирон фысджытæй бирæтæн стыр хæрзты чи бацыди, Къостайы царды хабæрттæ æмæ литературон бынтæ биноныг кæныныл хæдзардзинæй чи куыста. Журналы алыварс æрбамбырд сты нæ фысджыты хистæр фæлтæр – Коцойты Арсен, Къубалты Алыксандр, Малиты Георги, Нигер, Гулуты Æндыри, Цæголты Георги, Барахъты Гино, Илас Æрнигон, стæй литературон фæсивæд – Дзесты Куыдзæг, Фæрнион Къоста, Мамсыраты Дæбе, Плиты Хадо æмæ Грис, Ардасенты Хадзыбатыр, Епхиты Тæтæри, Хъазбегты Хъазыбег, Хозиты Яков, Хъайтыхъты Геор æмæ иннæтæ.

     “Мах дуг”-æн йæ ном – йæ уæлæ: цы дуджы царди, уый æвирхъау тохтæ бæлвырд-бæрæгæй зынынц йæ фæрстыл. Ног цард агуырдта ног зарджытæ. Æмæ фысджытæ, уæлдайдæр кæстæр фæлтæр, ерыс кæнын байдыдтой, æз хъæрдæрæй ныццæлхъ ласон зарæг, зæгъгæ. Сæ фылдæр фæцайдагъ сты агиткæтыл, цъæлхъæрыл, хус ныхæстæ, партион лозунгтæ æмæ сидтытæ рифмæтæй кæрæдзиуыл бийынмæ. Адæм фыдæй-фыртмæ цы уды хæзнатæ, генион уацмыстæ сфæлдыстой, уыдон нал бæззыдысты, ног цардæвæрд сыл йæ къух систа, ныгæнын сæ райдыдта. Кæстæртæ хистæртæн зонд амоныныл схæцыдысты, æниу ам хъуыддаг кæстæрæй хистæры сæрыл нæ уыди – тох цыди бынæттыл, æрдз курдиатæй хай кæмæн не скодта, уыдон “рæстæджы науæй” æппарын райдыдтой фарны лæгты. Суанг ма адæмон сфæлдыстады æмæ Къостайы фыстыты ныхмæ дæр сæ гæрзтæ рабастой.

    “Хазбийы, Аслæнбеджы, Хъуыдайнаты, Чермены, Уастырджийы æмæ зæдты зарджытæ базæронд сты… Нал хъæуынц… Абоны цæстæй акæсгæйæ Къостайы зарджытæ дæр уыдонимæ нымад æрцæудзысты. Социалистон арæзтады хъазуатон темпытæ агурынц æндæр, ног зарджытæ”, – фыста иу æрыгон автор 1932 азы 18 июны “Рæстдзинад”-ы. Иннæ автор Коцойты Арсены хуыздæр радзырдтæй зæгъы: “Нæ бæззынц, уымæн æмæ зыгъуыммæ æвдисынц æцæгдзинад”. Дарддæр дзуры ноджы карздæрæй: “Стыр зиан хæссы ацы радзырд (“Æхцайы чырын”. – Хъ.Æ.), цъыфкалæн кæны фæллойгæнджытыл”. (“Мах дуг”, 1939, № 5, 45 ф.). Æрцыдысты Белинскийы ныхæстæ: “Каждый, чтоб ему было широко и просторно жить, готов… запретить другим жить… Есть ужасные запретители: кроме своих сочинений, так бы все и запретили гуртом…”

     Нæ литературæйы сæрмæ æмбырд кæнын райдыдтой сау мигътæ. Нæ хуыздæр фысджытыл, дунейы литературæйы классикæйыл чи схъомыл, стыр культурæ, æрдзон фарн æмæ хъæздыг курдиаты хицау чи уыд,уыдоныл арæхæй-арæхдæр æмбæлдысты æнæджелбетт, æнæхъола къулбадджыты гуымиры уайдзæфтæ, дзырдæппарæнтæ. Ралæууыдысты тугуарæн азтæ. Æгъатыр системæйы азар кæй басыгъта, уыцы ирон фысджыты нымæц схæццæ дыууиссæдзмæ. Уыдонæй бирæтæ уыдысты нæ литературæйы кад æмæ фидауц. Кæд сын райдианы мыхуыры оргæнты сæ фыстытæн бынат уыди, уæд сын фæстагмæ сæ фæндæгтæ æхгæнын райдыдтой. Былалгъæй зарын кæй нæ зыдтой, вульгарон-социологон эстетикæ (кæд ын эстетикæ схонæн ис, уæд) сын æцæгæлон кæй уыд, уый тыххæй. Мæ ныхасæн бындур скæныны охыл ракæндзынæн ахæм хабар. 1937 азы трагедийы фæстæ ма нæ зæронддæр фысджытæй æрмæст Арсен, Цæголты Георги, Нигер æмæ ноджы иу дыууæ-æртæйæ аззадысты удæгасæй. Фæлæ куыд цардысты?

1934 азы Цæгат Ирыстонмæ уазæгуаты ссыди мæскуыйаг фысджыты къорд, сæ сæргъы Ильинский. Мæнæ сын цы ныхас рауад Арсенимæ:

    “Коцойты Арсен: Æз 1929 азæй абоны онг фыссын… терминтæ, кусын терминологон къамисы, æмæ мæ фыны дæр уынын уыцы терминтæ… 1929 азæй фæстæмæ егъау ницыуал ныффыстон. Хицæн радзырдты æмбырдгонд лæвæрд æрцыд мыхуыр кæнынмæ, фæлæ нæма рацыд. Кусын ноджы чингуытæ ивыныл. Раивтон аивадон фыстытæ: Гатуйы-фырты фыст “Зды – цинк”, “Джызæлдоны адæм”– Дангуловы фыст æмæ æнд.

    Ильинский (мæскуыйаг фысджыты бригады сæргълæууæг): Коцойы-фырт, зæгъ-ма нын, дæ куыстытæй дæ куы суæгъд кæниккой, уæд дæхи куыстыл нæ бакусис, ницы ныффыссис?

    Коцойы-фырт: Цæуылнæ, фæлæ уæд цæмæй фæцæрин? Абоны онг нырма цы чингуытæ раивтон, уыдонæн æхца нæ райстон, æмæ терминон къамисы куынæ кусон, уæд цы бахæрдзынæн æмæ цæмæй цæрдзынæн? Æндæра мæ тынг фæнды, истытæ куы ныффыссин, уый. Ис мæм, кæй райдыдтон фыссын, ахæм радзырдтæ, пьесæ дæр, фæлæ мын нæй рæстæг уыдоныл кусынæн”.

    Ахæм уавæртæ сарæзта ног цардæвæрд нæ фысджыты хуыздæртæн. Цал æмæ цал хатты фæчынди цъыфкалæнтæ, æбуалгъы хахуыртæ Нигерыл! Æниу цас хъыцъыдæттæ бадардтой Цæголты Георгийæн! “Оставшись без средств к су˜ествованию, Георгий Цаголов скончался от голода 10 августа 1939 года”, – зæгъы Суменаты Замирæ Цæголты Георгийы уацмысты æмбырдгонды фыццаг томы разныхасы (“Ир”, 1992). Алы къуымты фæрахау-бахауы фæстæ сыдæй амарди Арсен дæр 1944 азы.

    “Мах дуг”-ыл дзургæйæ ацы цаутæ зæрдылдаринаг сты, уымæн æмæ журналы æмæ фысджыты хъысмæттæ кæрæдзийæ хицæнгæнæн нæй, нæ литературæйы цы сгуыхтытæ æмæ къуыхцытæ уыди, мыхуыры оргæнтæ дæр уыдонæй иуварс нæ баззадысты.

65 азы дæргъы журнал цы романтæ, уацаутæ, пьесæтæ рауагъта, уыдон сæдæтæй нымайгæ сты, радзырдтæ, кадджытæ, æмдзæвгæтæ та – минтæй. Уыдон се ’ппæт æцæг аивады домæнтæн дзуапп куы дæттиккой, уæд ирон адæм сæ синысæртыл хæциккой, нæ кад æгас дунейыл нæрид. Фæлæ… Аивадæн бæрцæй аргъгæнгæ нæу-йæ барæнтæ æндæр сты. Ссæдз романæй кæнæ сæдæ радзырдæй цал фæрæстмæ, уый рæстæг равдисдзæн. Æз та æндæр хъуыддагыл дзурын: “Мах дуг” йæ райгуырдæй абонмæ ирон аив ныхас хæссы дзыллæмæ, цæстуарзонæй лæггад кæны нæ нацийæн, кæд йæ куысты бирæ аиппытæ уыд, уæддæр. Канд нæхи литературæйыл нæ цæуы ныхас – дунейы адæмты номдзыддæр фысджыты сфæлдыстадмæ дæр йæ хъус тынг дардта. Лукиан æмæ Хайям, Шекспир æмæ Боккаччо, Петраркæ æмæ Саади, Расин æмæ Руссо, Пушкин æмæ Гоголь, Байрон æмæ Бернс, Салтыков-Щедрин æмæ Шевченко, Петефи æмæ Уланд, Чехов æмæ Джойс, Блок æмæ Кафка, Тукай æмæ Есенин, Сартр æмæ Камю, Ионеско æмæ Борхес, Платонов æмæ Астафьев…Уыдон æмæ бирæ æндæр дзырддзæугæ фысджытæ сдзырдтой иронау. Журнал бирæ сарæзта фольклор адæмы ’хсæн парахат кæныны хъуыддаджы дæр. Зæгъæм, Гуытъиаты Хъазыбеджы æмбисæндтæ хицæн чиныгæй рацæуыны размæ фæзындысты “Мах дуджы” (1975 азы). Нарты кадджытæ, таурæгътæ, аргъæуттæ, зарджытæ, уыци-уыцитæ, куывдтытæ, хъæлдзæг ныхæстæ… Суанг ма дзы æлгъыстытæн дæр разынди бынат. Журналкæсджытæ базонгæ сты нæ кадæггæнджыты царды хабæрттимæ дæр. Иры æгъдæуттæ æмæ æвзаг, истори æмæ цардыуаг, нывкæныны аивад æмæ музыкæ – ацы хъуыддæгтæ кæддæриддæр уыдысты “Мах дуджы” дзуринæгтæ, йæ сагъæс, йæ катай, “йæ хуымгæнды хай”. Нæ литературæйы астæуккаг цæджындзты æмрæнхъ журналы автортимæ ранымайæн ис нæ разагъды нывгæнджытæ Тугъанты Махарбег, Едзиты Сослæнбег æмæ Дзанайты Азанбеджы, театралон аивады дæснытæ Тотраты Бесæ æмæ Хъариаты Тамарæйы, композитортæ Кокойты Тæтæрхъан æмæ Галаты Барисы, историктæ Кокиты Георги, Борис Скитский, Блиты Макс, Леонид Семенов æмæ Тотойты Михалы, этнографтæ Къарджиаты Бекызæ, Цагъаты Анастасия, Барахъты Еленæ æмæ Мæхæмæтты Æхсарбеджы… Уæдæ куыннæ скæнон нæ дзырддзæугæдæр ахуыргонд Абайты Васойы кой. Уый уацтæй фидыдта кæддæриддæр “Мах дуг”. Ацы номхыгъдмæ ма бафтауæн и нæ ахуыргæндтæй бирæты нæмттæ.

    “Нæ разагъды лæгтæ”, “Аивад, культурæ”, “Рæстæг – рæстæвзарæн”, “Сфæлдыстадон бынтæ” æмæ æндæр рубрикæты радзырдтам Санаты Сем, Зыгъуытаты Бибо, Байаты Гаппо, Цæлыккаты Ахмæт, Темырханты Сослан, Тугъанты Махарбег, Едзиты Сослæнбег, Таутиаты Солæман, Тæбæхсæуты Бало, Гæздæнты Гайто, стæй бирæ æндæр фарны лæгты тыххæй. Рохуаты никуы уыдысты нæ хъæбатыр революционертæ, инæлæрттæ æмæ иннæ сгуыхт адæм.

    Ирæн стыр хæрзты бацыдысты уырыссаг ахуыргæндтæ Шегрен, Миллер, Ковалевский, украинаг Скитский, гуырдзиæгтæ Долидзе, Чонкадзе, францаг Дюмезиль – уыдоны сфæлдыстадон сурæттæй дæр сфидыдта журнал.

    Раст нæ уаид, “Мах дуг”-æн разамынд чи лæвæрдта, зæрдиагæй чи куыста йæ уадзыныл, уыдон нæмттæ ма æрымыс, уæд. Йæ редактортæ уыдысты Къосыраты Сæрмæт (1934-1935), Дзаттиаты Алыксандр (1935), Боциты Барон (1936-1937), Бæдоаты Хъазыбег (1937), Епхиты Тæтæри (1937-1941), Дзаттиаты Тотырбег (1945-1948), Плиты Грис (1948-1952), Токаты Асæх (1952-1954), Мæрзойты Сергей (1954-1960, стæй 1985-1986), Цæгæраты Максим (1960-1963, стæй 1978-1985), Цырыхаты Михал (1963-1977), Богазты Умар (1977-1978).

    Бирæ азты дæргъы журналы æнæзæрдæхудтæй фæллой фæкодтой Гулуты Æндыри, Плиты Хадо, Дарчиты Дауыт, Бесаты Тазе, Саламты Алихан, Чехойты Сæрæби, Баситы Михал, Гаджиты Георги, Сечъынаты Ладемыр, Бицъоты Грис, Хуыгаты Сергей, Хостыхъоты Зинæ, Ходы Камал. Хæмыцаты Албег, Æгъуызарты Саукуыдз, Агънаты Гæстæн, Кокайты Тотрадз. Редакцийы кусджытæ абон дæр æхсызгонæй æрæмысынц сæ раздæры æмкусджытæ Белеккаты Аминæт, Беспалова Варварæ, Дзыгасты Софя, Дегъуаты Соня æмæ иннæты.

Ныронг нæ къухы цы бафтыди, цы сарæзтам, уыдон бæрæг сты, адæмы зæрдæты, æхсæны царды сæ фæд ныууагътой.

Ацы аз журналы нымад ёрцыд Нафи ёмё Шамилы азёй

ДЗЫРДЫ ФАРН:

«Мæнæн уыд царды иу бæрзонд Стъалы, ирон дзырды Куыр-далæгон – йæ ном».

«Куы цæрæм, – уæд чысыл æмæ дзæбæх, Куы  хауæм, – уæд стъалыйау бæрзондæй».

  • 80 лет назад, 24 мая 1940 года, в Ленинграде родился великий русско-американский поэт и эссеист, лауреат Нобелевской премии по литературе Иосиф Бродский.

Поэт прожил недолгую жизнь, которая включила в себя блокадное детство, неоконченную среднюю школу и школу рабочей молодёжи, работу фрезеровщиком, прозектором, истопником, матросом на маяке и рабочим в геологических экспедициях, арест за тунеядство, тюрьму и ссылку, ранние стенокардию и психоневрологические проблемы, обследования в психиатрических клиниках и попытку самоубийства, эмиграцию в США, должность профессора шести ведущих мировых университетов, женитьбу на итальянке и рождение дочери, запрет присутствовать на похоронах родителей, Нобелевскую премию, реабилитацию в СССР и звание почётного гражданина Санкт‑Петербурга, череду инфарктов и преждевременную смерть на чужбине в возрасте 55 лет.

Библиография Иосифа Бродского насчитывает несколько десятков сборников стихов и эссе на русском и английском языках, две пьесы, переводы, сборник интервью и статей. Наиболее полное издание произведений Бродского – семитомное собрание сочинений, вышедшее в Издательстве «Пушкинского фонда» в 1997‑2001 годах.
  • Instagram Image
  • АБОН ИРЫСТОНЫ ЦÆРДЖЫТÆ ФÆСТАГ ФÆНДАРАСТ ЗАГЪТОЙ РЦИ-АЛАНИЙЫ АДÆМОН ПОЭТ, ИРОН ÆВЗАГЫЛ АУДÆГ- ХÆРЗГÆНÆГ ДАУЫРАТЫ-СЛАНТЫ ЗОЯЙÆН (ДАУРÆЙÆН)

19 майы йæ цардæй ахицæн поэт, публицист, æхсæнадон архайæг, режиссер УФ-йы театралон архайджыты цæдисы уæнг, РЦИ-Аланийы фысджыты цæдисы уæнг,  РЦИ-Аланийы культурæйы сгуыхт кусæг Дауыраты Зоя. 20 июны Зояйыл сæххæст уыдаид 85 азы.  Йе стырдæр бæллиц уыд йæ адæмы хорздзинад, ирон æвзаджы рухс фидæн! Суанг кæстæртæн дæр лæггад кодта!  Зояйы бавæрдтой, йæхи куыд фæндыд афтæ, йæ райгуырæн Хъобаны.  Дзургæ дæр-иу афтæ кодта, мæ табæт мын нæ хъæуы кæстæртæ сæ къухтыл  сисдзысты æмæ мæ нæ хъæубæсты уæлмæрдмæ аласдзысдзысты. Хъыгагæн, Зоя йæхæдæг адæмæн цæргæ-цæрæнбонты цас фæлæггад кодта, уымæ гæсгæ хъуамæ йæ зианы адæмæй къух бакæнæн дæр ма уыдаид. Фæлæ ацы бæллæхы рын адæмы сæ хæдзæрттæй ракъахдзæф нал уадзы.  Уæлдай бузныг та, Зояйæн йæ къахвæллой чи нæ бавгъау кодта абон, цæлхдуртæ дæр кæй нæ баурæдтой, уыдонæн. 
Зоя райгуырд Хъобаны. Каст фæцис Оспедучилище. Уый фæстæ та Мæскуыйы Щукины номыл театралон училищейы ирон студи. Уыд Ирон театры артист. Фæлæ йæ зæрдæйæн хæстæгдæр уыд режиссеры куыст. Афтæмæй фондз азы бакуыста сывæллæтты æмæ рæзгæ фæлтæры театр «Саби»-йы режиссерæй.

1978 азы Зоя ахуыр кæнынмæ бацыд Мæскуыйы театралон аивады институты режиссеры дæссныйады хайадмæ. Практикæ кодта «Союзмультфильм»-ы. Ирыстонмæ куы æрыздæхт, уæд йæ бæллиц уыд сывæллæттæн мультипликацион кононывтæ исын. Фæлæ уымæн уавæртæ нæ уыд æмæ кусын райдыдта Цæгат Ирыстоны телеуынынады режиссерæй, фæстæдæр та - сæйраг режиссерæй. Бакуыста дзы 23 азы. 
Зоя фæсивæды æмæ хистæр кары минæвæртты ирон æвзагыл дзурын ахуыр кодта æхсæнад «Хæзнадон»-ы цур æнтыстджынæй цы ирон æвзаджы скъола куыста, уым.  Афтæмæй йæ фæрцы бирæтæ æдæрсгæйæ сахуыр сты иронау дзурын. Парахат кодта ирон аивад, литературæ æмæ традицитæ. Уыцы ахсджиаг хъуыддаг Зоя кодта тынг зœрдиагœй, иу сом дœр никæд никæмæй райсгæйæ. 
Ирон литературæмæ Даурæ бакъахдзæф кодта, йæ æрдзон курдиат йæ тæмæны куы бацыд, уæд. Джиппы уагъдæй йын рацыдысты чингуытæ: «Курдиатгур», «Сæдæйысæр», «Азæлд», «Фæрдыг», «Дуджы улæфт»… (👇👇👇дарддæр кæс)
  • Ирон театр æнхъæлмæ кæсы йæ театрдзаутæм!
  • Instagram Image
  • Instagram Image
  • КАСАТЫ БАТРАДЗЫЛ СÆХХÆСТ 70 АЗЫ!!! РЦИ-Аланийы мыхуыры æмæ дзыллон коммуникациты комитеты æмæ литературон журнал "Мах дуг"-ы кусджытæ зæрдиаг арфæтæ кæнынц поэт, прозаик, публицист, журналы поэзи æмæ драматургийы хайады сæргълæууæг Касаты Батрадзæн йæ райгуырды 70 азы юбилейы фæдыл! 
Нæ зæрдæ йын зæгъы царды хæрзтæй хайджын куыд уа, йæ сæдæ азы сæрты уæнгрог æмæ зæрдæрухсæй куыд ахиза! 
Батрадз у уæздан ирон лæг, курдиатджын поэт æмæ адæймаджы хуыздæр миниуджытæй æххæст хистæр. Батрадз, дæ зæрдæ куыд сыгъдæг у, дæ цард дæр афтæ хурæфсæст уæд!!! #касаевбатрадз 
#ЖурналМахдуг 
#юбилей
  • ДАУЫРÆ

ИРОН ÆВЗАГ – СÆДÆ 'ВЗАДЖЫ ÆМКАД

Æппæт æвзæгтæ – не 'ппæт царды фидыц,
Cæ бирæ зæлтæ – иумæйаг бæркад.
Кæрæдзимæ "фылдæр цæра" – фæсидынц,
Cæдæ 'взаджы мæнæн кæнынц лæггад.
"Салам, Ханум!" – мæм хуры тын æрхоны,
"Ламази гого" барухс кæны риу.
Зæххыл цæрæг уырыссаг "здравствуй!" зоны,
Æппæт адæмты "Дружба" кæны иу.
Уæдæ "СÆРИБАР", "САБИТÆ", "НÆ БÆСТÆ",
"HÆPTOH ÆXCAP", "ФЫДÆЛТЫ НАМЫС", "МАД",
Кæцы 'взаджы ис уа рæсугъд ныхæстæ?
ИРОН ÆВЗАГ – æппæт æвзæгты 'мкад!
  • ИРОН ЛИТЕРАТУРОН ЖУРНАЛ "МАХ ДУГ" ЗÆРДИАГ АРФÆТÆ КÆНЫ АБОНЫ ÆМÆ ФИДÆНЫ ЖУРНАЛКÆСДЖЫТÆН ИРОН ÆВЗАГ ÆМÆ ЛИТЕРАТУРÆЙЫ БОНЫ ФÆДЫЛ! ФÆРНÆЙ КÆСУТ ИРОН УАЦМЫСТÆ!
  • КЪАДЗАТЫ Станислав

Ирон æвзагæн иунæг бон куыд дæттут?
Куы нæ йын ысты мин азтæ дæp фаг!
Цæры ма уым нæ фыдæлты нæргæ дуг,
Hæ фидæнмæ gæp уый кæны фæндаг.
Æз та йæ yæдæ афтæ зæгъин абон:
Уæg алы бон дæp не 'взагæн йæ бон!
Уыдзæнис yæд æвидигæ нæ амонд,
Йæ рухсæй ифтонг зæрдæ æмæ зонд.
Уадз абуха нæ горæтты, нæ хъæуты
Æхсæв уа, бон æхсæрдзæнау хъæрæй!
Ныхаса сасмау сомбоны фæлтæрты,
Æнæ уымæй ирон aдæм дæp нæй.
28.03.2003

#ИронжурналМахдуг 
#иронæвзаджыбæрæгбон #къадзатыстанислав
  • ХАДЖЕТЫ Таймураз

МЕ 'ВЗАГ

У иу æвзаг дæp а дунейæн фаг,
Фæлæ нæ ивынц мады риу æндæрыл!..
Мæлæн дын нæй, нæ фыдæлты æвзаг,
Kæд ма æрбайсæфт хоры нæмыг мæры?!
Ды незаманæй ацы боны онг
Hæ фесæфтай дæ уаз хъæлæс, дæ намыс.
Æнус-æнус дæ сыгъдæг уды конд
Цырен арт æмæ карды комыл бахсыст.
Тыгъд быдыры дыл дымгæйы ныхмæ
Лæхурдта Скиф йæ тызмæджы ныхæстæ.
"Тох!.. Тох!.." – сæрмæттаг сабийы дзыхæй
Ысхаудта дзырд лæг у, æрцыд йæ рæстæг!
Гуыпп... Мыхъхъ... Тъæпп... Дæнг,–
ныффæсус и дæ хъуыр,
Ныццарыдта алайнаг мады хъарæг...
Фæразон дæ, æнхъæлмæгæс, мæгуыр:
Kæg дыл ныккæндзæн иу фæрныг та зарæг!
Фæлæ дæ рæстæг а фарнæй хызта,
Дæ сызгъæрин æй ракалын нæ фæндыд...
Ныззарыд yæд ирон лæппу – Кьоста –
Æмæ дæ тулдз йæ уидæгтæм нызмæлыд.
Мæлæн дын нæй, нæ фыдæлты æвзаг, –
Дæ зæронд мад у ацы зæххы къори,
Æмæ куы сæфай (ма зæгъæд ызнаг), –
Дæуимæ сæфы дунейы истори!

# иронжурналмахдуг
#иронæвзаджыбæрæгбон
#хаджетытаймураз
  • ХОСТЫХЪОТЫ Зинæ

МАДÆЛОН ÆВЗАГ

Уадз, равзæрæд cægæ 'взаджы co комы,
Хуыцау мын раттæд минмырон хъæлæс,
Цæмæй дæттон cægæ нуазæны куывды,
Цæмæй ныззарон булæмаргъау æз.
Цæмæй нæ хæхтæм хорз уазæг куы 'рцæуа, –
Æфсымæр ын йæхи 'взагыл зæгъон.
Цæмæй фыдгæнæг мах бæстæм куы цæуа, –
Йæ ныхмæ кард йæхи 'взагыл цæгъдон...
Фæлæ yæggæp, уæззау тохтæм цæугæйæ,
Hæ фыдæлтæ цы 'взагыл хордтой ард,
Цы 'взагыл хъусын Терчы ирд уылæнтæм,
Кæй фæрцы ис нæ хорз æгъдæуттæн цард,
Цы 'взагыл кодта хъарджытæ ныййарæг,
Йæ дарæгæй йæм сау гæххæтт куы 'рцыд,
Цы 'взагыл дзурæм: "Фесгуыхт та ирон лæг!" –
Зæгъут-ма, уый куыд бамыр уыдзæн, куыд?!

Редакцийы кусджытё

Хетагкаты Оксана
сӕйраг редактор
Гусалты Барис
прозӕйы хайад
Касаты Батрадз
поэзийы хайад
Тъехты Тамерлан
критикӕйӕ хайад
Джусойты Нина
шеф-редактор
Багаты Марат
версткӕ
Previous
Next

ÆВЗАДЖЫ ТЫХХÆЙ:

"Кæд райсом фесæфдзæнис ме `взаг,
Уæд абон æз мæлæтмæ дæн цæттæ."

"Мах абон цы ирон æвзагæй дзурæм, уый Елхотæй дæлæмæ нæ, фæлæ уырдыгæй уæлæмæ нæ хъæуы."

Хъуыды кæнæн ис æрмæстдæр иу æвзагыл. Цалдæр æвзагæй талф-тулфæй куы дзурай, уæд дын сæ иу дæр хъуыды кæныны хотых не суыдзæн. Кусынæн дын гарз куы нæ уа, уæд куыст дæр нæй. Цалдæр æвзагыл хъуыды кæныныл куы архайай, уæд æппындæр хъуыды кæнын хъом нал уыдзынæ.

Мыдыбындз йæхи мыдыл куы атигъ кæна, раст уыйау уайы дæхи дæ мадæлон æвзагыл æнæрвæссонæй æвдисын дæр.

13-ём скъолайы сфёлдыстадон къорд "ТАЛАТЁ"

Закрыть меню